Het Neefjes lab op het LUMC in Leiden werkt aan de vraag hoe chemotherapie met een veel gebruikt middel genaamd doxorubicine, minder giftig gemaakt kan worden. Momenteel is doxorubicine heel giftig. Maar het zou een goed anti-kanker middel kunnen zijn als het niet zo giftig was.
Giftigheid
Over wat voor giftigheid gaat het eigenlijk? Doxorubicine geeft een hele lange lijst van bijwerkingen maar de meest belangrijke zijn hartfalen bij een hoge dosis, nieuwe kankers, infertiliteit, vermoeidheid en gewichtsverlies. Neefjes’ lab samen met de chemiegroep van Hermen Overkleeft in het LUMC in Leiden hebben nu de giftigheid van de anti-kanker werkzaamheid weten te scheiden en daarmee doxorubicine varianten gemaakt die geen hartfalen geven, geen nieuwe tumoren geven en ook minder infertiliteit geven.
Vermoeidheid en gewichtsverlies
Anneke Kastelein is vervolgens naar vermoeidheid en gewichtsverlies door therapie gaan kijken. Dit is in muizen gedaan omdat dit natuurlijk onmogelijk in weefselkweek bestudeerd kan worden. Anneke heeft hiervoor proeven in Lissabon en in het LUMC gedaan. Gewichtsverlies is makkelijk te meten (gewoon de muizen wegen). Door therapie veroorzaakt gewichtsverlies wordt veroorzaakt door een stof in het bloed en dit biedt de mogelijkheid om dit therapeutisch te voorkomen of via één van de doxorubicine varianten die samen de chemiegroep van Hermen gemaakt zijn. Maar hoe meet je vermoeidheid? Hiervoor mogen muizen rennen in een soort looprad die in de kooi staat en dat wordt gemeten. Als een muis ‘moe’ is dan zal deze minder rennen dan een gezonde muis.
Aclarubine
Doxorubicine geeft inderdaad veel minder ge-ren terwijl een variant stof, Aclarubicine, geen enkel effect op het ge-ren heeft. Dit geeft aan dat ook vermoeidheid (althans een deel ervan) door de behandeling komt en vermeden kan worden door variant stoffen te nemen. Anneke onderzoekt nu hoe doxorubicine dit vermoeidheidsverschijnsel geeft. Dit zal uiteindelijk ook bij kankerpatiënten getest gaan worden en kan mogelijk helpen om kanker therapie veroorzaakte vermoeidheid te voorkomen dan wel te genezen.
Klankbordgroep
In het begin van het onderzoek heeft Anneke met behulp van een oproep van Patiëntenstem.nu samengewerkt met patiënten, middels een klankbordgroep. Al eerder gaf Anneke aan hoe waardevol het samenwerken met ervaringsdeskundigen absoluut aan te raden is. Helaas waren er onvoldoende fondsen om het werken met de klankbordgroep voort te zetten.